Sherry Turkle đề xuất cấm chatbot dùng đại từ "tôi"

Giáo sư Sherry Turkle của MIT cho biết trong một cuộc phỏng vấn được đăng ngày 16 tháng 10 năm 2026 rằng chatbot AI nên bị cấm nói ở ngôi thứ nhất. Bà đưa ra quan điểm này khi thảo luận về cuốn sách mới của mình, Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines (Tạm dịch: Chúng ta trở thành ai khi trò chuyện với máy móc).

Turkle đã dành khoảng bốn thập kỷ nghiên cứu cách con người tương tác với máy tính và được biết đến là một nhà nghiên cứu điềm tĩnh, nghiêm cẩn. Cuốn sách mới lại mang giọng điệu khác hẳn. Nó được xây dựng như một lời cảnh báo khẩn thiết rằng những cỗ máy giả làm gia sư, người cố vấn, bạn bè, đồng nghiệp và bạn đời đang bào mòn một điều thiết yếu trong đời sống con người.

Các cuộc phỏng vấn trong đại dịch đã thay đổi quan điểm của bà

Turkle cho biết bà bắt đầu dự án với sự tò mò như mọi công trình khác của mình, nhưng đã từ bỏ thái độ trung lập sau khoảng mười cuộc phỏng vấn thực hiện trong thời gian đại dịch. Bà kể về những người thích dành thời gian với chatbot ngay cả khi gia đình họ đang gặp khó khăn, và những người đã mất hứng thú với đời sống chính trị. Theo bà, thông điệp trung tâm của cuốn sách là thực tại cần con người tiếp tục tham gia vào đời sống.

Theo lời bà, mạng xã hội đã chuẩn bị nền tảng khi dạy con người tìm đến màn hình mỗi khi cảm thấy buồn chán. Bà lập luận rằng chatbot không có lý do gì để tự xưng là "tôi". Bà gọi xu hướng này là một con dốc trơn trượt, vốn đã được dùng để gợi ý rằng liệu pháp tâm lý có thể được thay thế bằng phần mềm, và bác bỏ quan niệm phổ biến cho rằng trò chuyện với bot chỉ là cách luyện tập cho các mối quan hệ thật.

Hoài nghi về "con người trong vòng lặp"

Turkle cũng chỉ trích cụm từ "human in the loop" (con người trong vòng lặp) được dùng trong môi trường làm việc. Bà cho biết cụm từ này thường có nghĩa là một người đã bị loại khỏi công việc sản xuất chính và chỉ còn được giao nhiệm vụ bắt lỗi AI, với số nhân sự như vậy quá ít để thay đổi kết quả. Theo bà, vai trò này một phần là tấm khiên pháp lý, và một phần nhằm che giấu thực tế rằng công việc thực tế đã được giao cho AI.

Trước lập luận rằng người cô đơn tìm thấy sự an ủi nơi chatbot, Turkle nói rằng sự cô đơn bắt nguồn từ việc con người bỏ rơi nhau. "Hãy đưa cho tôi một trung tâm dữ liệu, và tôi sẽ biến nó thành nguồn lực cho người cao tuổi," bà nói. Bà nói thêm rằng AI không sợ cái chết, bệnh tật hay đau đớn, và không thể thay thế cuộc trò chuyện giữa người với người.

Với hàng trăm triệu người đang sử dụng chatbot, Turkle cho biết mục tiêu của bà là mở rộng sự phản đối của công chúng đối với AI để bao gồm cả những cái giá mang tính thân mật. Bà nói rằng mình lạc quan hơn sáu tháng trước về việc mọi người đã sẵn sàng cân nhắc những cái giá đó.