AIHere

Türkiye'de yapay zekâ yasası 2026: neler yürürlükte, neler teklif aşamasında

Türkiye'nin yapay zekâ yasası var mı? Meclis'teki teklifler, ulusal strateji, KVKK rehberleri ve AB Yapay Zekâ Yasası'nın Türk şirketleri için anlamı.

Redação AIHereÚltima atualização: · 5 min de leitura
Türkiye Büyük Millet Meclisi binası ve yapay zekâ düzenlemesini simgeleyen dijital ağ
Foto: Yıldız Yazıcıoğlu (VOA) / Wikimedia Commons, Public domain

Kısa cevap: bu rehberin dayandığı bilgilere göre Türkiye'de yürürlükte olan, yapay zekâya özgü bir yasa yok. Yapay zekâ dolaylı olarak kişisel veriler, tüketici koruma, rekabet, çevrimiçi içerik ve telif hakkına ilişkin mevcut düzenlemeler üzerinden denetleniyor. Meclis'e birkaç yapay zekâ kanun teklifi sunuldu, ancak bunlar hâlâ teklif aşamasında ve henüz yasalaşmış değil.

Bir uyarı: bu alan hızla değişiyor ve aşağıdaki bazı ayrıntıların doğrulanması gerekiyor. Ekim 2026 itibarıyla durumu teyit etmek için TBMM kanun teklifi veri tabanını, Resmî Gazete'yi ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu ile Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin web sitelerini kontrol edin.

Türkiye'nin yapay zekâ yasası var mı?

En son ulaşılabilen bilgilere göre, hayır. Yapay zekâ sistemleri, başka amaçlarla yazılmış yasalar kapsamında değerlendiriliyor; en önemlisi de KVKK olarak bilinen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.

Diğer ilgili düzenlemeler arasında tüketici ve rekabet hukuku, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınlar Hakkında Kanun ve telif hakkı yasası (FSEK, 5846 sayılı) yer alıyor. BDDK (bankacılık), SPK (sermaye piyasaları) ve BTK (telekomünikasyon) gibi sektör düzenleyicileri, yapay zekâ kullanımına genel kurallarını uyguluyor; ancak bu kurumlardan kapsamlı, yapay zekâya özgü kurallar geldiğine dair bir işaret yok.

İlgili ama ayrı bir gelişme, 2025 Mart ayında kabul edildiği bildirilen 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu. Bu bir yapay zekâ yasası değil, ancak yapay zekâ sistemleri işleten kuruluşların güvenlik yükümlülüklerini şekillendirebilir.

Türkiye Meclisi'ndeki yapay zekâ teklifinin durumu nedir?

Haziran 2024'te, iktidardaki AK Parti'den bir milletvekili, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 'Yapay Zekâ Kanunu Teklifi' sundu. Regulations.ai bunu 2/2234 esas numarasıyla listeliyor. Yaklaşık sekiz maddelik kısa bir metin ve büyük ölçüde AB Yapay Zekâ Yasası'nı örnek alıyor.

Teklif, risk temelli sınıflandırma, güvenlik, şeffaflık, adillik, gizlilik ve hesap verebilirlik ilkeleri ile sistemlerin ilgili makamlara kaydedilmesini öngörüyor. Ayrıca yasaklanmış uygulamalar için ciro ile bağlantılı yüksek idari para cezalarını içeriyor; ancak kesin tutarların resmî metinle karşılaştırılması gerekiyor.

Son bildirildiği şekliyle teklif komisyona havale edilmiş, ancak görüşülmemiş ve kabul edilmemiş. Tek bir milletvekili tarafından sunulan teklifler çoğunlukla komisyonda kalıyor veya yasama döneminin sonunda düşüyor.

2025'te başka teklifler de geldi. Regulations.ai, 2/3358 numaralı 'Bazı Kanunlarda Yapay Zekâya İlişkin Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi' başlıklı bir teklif kaydediyor; hukuk bürolarının analizleri ise 2024 ile 2025 arasında Meclis'e sunulan üç yapay zekâ teklifinden söz ediyor. Bunlardan herhangi birinin yasalaştığına dair bir bilgimiz yok.

2024'ün sonu veya 2025'in başında yapay zekâ üzerine bir Meclis araştırma komisyonunun kurulduğuna ve derin sahtekârlıkları (deepfake) hedefleyen Türk Ceza Kanunu ile 5651 sayılı Kanun'da değişiklik önerilerine dair haberler de çıktı. Komisyonun raporunu yayımlayıp yayımlamadığı ve herhangi bir derin sahtekârlık hükmünün bir yargı paketinde kabul edilip edilmediği ayrıca kontrol edilmeli.

Türkiye'nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi nedir?

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021–2025, Ağustos 2021'de Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlandı. Yapay zekânın ekonomik katkısını artırmayı, nitelikli bir işgücü oluşturmayı ve uluslararası sıralamalarda yükselmeyi hedefleyen 6 stratejik öncelik, 24 amaç ve 119 tedbir içeriyor.

2024'te, 12. Kalkınma Planı (2024–2028) ile uyumlu 2024–2025 Eylem Planı yayımlandı. Kalkınma planı ayrıca uluslararası standartlarla uyumlu bir yasal çerçevenin oluşturulmasından da söz ediyor.

Strateji ve eylem planlarının politika belgeleri olduğunu, şirketler ya da vatandaşlar için yasal yükümlülük doğurmadığını unutmayın. Strateji 2025 yılı sonuna kadar yürürlükteydi; bu nedenle halefi olan bir strateji veya eylem planı için Dijital Dönüşüm Ofisi'nin sitesini kontrol edin.

KVKK yapay zekâ hakkında ne diyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, yapay zekâ üzerine birkaç belge yayımladı. Kurumun Eylül 2021'de yayımladığı yapay zekâda kişisel veriler konulu tavsiyeler; tasarımda gizlilik, veri minimizasyonu, etki değerlendirmeleri, anonimleştirme ve şeffaflığı vurguluyor.

Kurum, 24 Kasım 2025'te, 15 soru şeklinde yapılandırılmış, üretken yapay zekâ ve kişisel veriler üzerine bir rehber yayımladı. Hukuk bürolarının özetlerine göre, daha sonra özerk (agentic) yapay zekâ sistemlerine ilişkin bir rehber de yayımlandı.

Bu belgelerin tamamı bağlayıcı olmayan rehberlik niteliğinde. Bağlayıcı yükümlülükler doğrudan 6698 sayılı Kanun'dan geliyor. Örneğin 11. madde, kişilere yalnızca otomatik analiz sonucunda kendileri aleyhine çıkan bir sonuca itiraz etme hakkı tanıyor.

Yapay zekâ eğitimi ve bulut hizmetleri açısından önemli bir değişiklik, 1 Haziran 2024'ten beri yürürlükte olan 7499 sayılı Kanun ile geldi. Sınır ötesi veri aktarımları için yeterlilik kararları, standart sözleşmeler ve bağlayıcı kurumsal kurallar getirdi. Standart sözleşmelerin imzalanmasından sonra beş iş günü içinde Kurum'a bildirilmesi gerekiyor.

AB Yapay Zekâ Yasası Türk şirketlerine uygulanır mı?

Evet, eğer AB pazarına açılıyorlarsa. (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük, 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi; AB dışındaki, AB pazarına yapay zekâ sistemi sunan sağlayıcılara ve çıktıları AB'de kullanılan sistemlere uygulanıyor. Türkiye iç hukuk bakımından bağlı değil, ancak AB'ye satış yapan bir Türk şirketi uymak zorunda.

Yükümlülükler kademeli olarak devreye giriyor. Yasaklanmış uygulamalara ilişkin yasaklar ve yapay zekâ okuryazarlığı görevleri 2 Şubat 2025'te, genel amaçlı yapay zekâ modellerine ilişkin kurallar ise 2 Ağustos 2025'te başladı. Yüksek riskli ve şeffaflık yükümlülüklerinin çoğu 2 Ağustos 2026'ya, düzenlenmiş ürünlere gömülü yüksek riskli yapay zekâ ise 2 Ağustos 2027'ye planlanmıştı.

Bununla birlikte Kasım 2025'te Avrupa Komisyonu, yüksek riskli yükümlülükleri erteleyebilecek bir 'Dijital Omnibus' paketi önerdi. Bu paketin kabul edilip edilmediği, şu anda hangi sürelerin geçerli olduğunu doğrudan etkiliyor; bu nedenle doğrulanmalı.

Otomotiv, beyaz eşya ve makine gibi ihracata dayalı sektörler, AB ürün güvenliği kuralları ve CE işareti üzerinden etkileniyor; bu bağlantıyı AB–Türkiye Gümrük Birliği güçlendiriyor. AB dışındaki yüksek riskli sistem veya genel amaçlı model sağlayıcılarının AB'de yetkili bir temsilci atamaları gerekiyor. Yasaklanmış uygulamalar için cezalar 35 milyon avroya veya küresel cironun yüzde 7'sine, diğer çoğu ihlal için ise 15 milyon avroya veya yüzde 3'e kadar çıkabiliyor.

Türkiye'deki şirketler şimdi ne yapmalı?

Özel bir yapay zekâ yasası olmasa bile mevcut yükümlülükler geçerli. Makul bir başlangıç, kullanılan yapay zekâ araçlarını ve bunlara akan kişisel verileri haritalamak, ardından özellikle sınır ötesi aktarımlar olmak üzere KVKK uyumluluğunu gözden geçirmek.

AB müşterilerine hizmet veriyorsanız, sistemlerinizin AB Yapay Zekâ Yasası'nın hangi risk kategorisine girdiğini belirleyin. Türk tekliflerinin AB modelinden esinlendiği düşünülürse, bu hazırlık gelecekteki herhangi bir Türk yasasına uyumu da kolaylaştırabilir. Somut kararlar için güncel mevzuata ve yetkin hukuki danışmanlığa başvurun.

Perguntas frequentes

Türkiye bir yapay zekâ yasası çıkardı mı?

Bu rehber için mevcut bilgilere göre hayır. 2024 ve 2025'te Meclis'e yapay zekâ teklifleri sunuldu, ancak bunlardan herhangi birinin yasalaştığına dair bir işaret yok. Güncel durum için tbmm.gov.tr ve Resmî Gazete'yi kontrol edin.

Türk yapay zekâ teklifi neler öneriyor?

Haziran 2024 tarihli teklif (2/2234 esas numarası), risk temelli sınıflandırmayı, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini, sistemlerin kaydını ve idari para cezalarını kapsıyor. Kısa bir metin olup büyük ölçüde AB Yapay Zekâ Yasası'ndan yararlanıyor.

KVKK'nın yapay zekâ rehberliği yasal olarak bağlayıcı mı?

Hayır. 2021 tavsiyeleri ve 24 Kasım 2025 tarihli üretken yapay zekâ rehberi gibi belgeler danışma niteliğinde. Bağlayıcı yükümlülükler, yalnızca otomatik kararlara itiraz hakkı dahil olmak üzere 6698 sayılı Kanun'dan geliyor.

Türk şirketleri AB Yapay Zekâ Yasası'na uymak zorunda mı?

AB pazarına yapay zekâ sistemleri sunanlar veya yapay zekâ çıktıları AB'de kullanılanlar uymak zorunda. Türkiye iç hukuk bakımından bağlı değil, ancak AB'ye yönelik işletmeler Yasa'nın gerekliliklerini karşılamalı ve AB'de yetkili bir temsilci görevlendirmeleri gerekebilir.

Türkiye'nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi hâlâ geçerli mi?

Strateji 2021–2025 dönemini kapsıyordu ve 2024–2025 Eylem Planı da aynı döneme aitti. Halefi bir strateji yayımlanıp yayımlanmadığını görmek için Dijital Dönüşüm Ofisi'nin web sitesini kontrol edin.

Comentários

Seja respeitoso. Os comentários são verificados automaticamente; spam, ofensas e dados pessoais são removidos. As perguntas podem ser respondidas por IA.

Ainda não há comentários. Inicie a discussão ou faça uma pergunta.

Mais guias