Wereldbank wil ontwikkelingslanden 'kleine AI' laten bouwen voor telefoons

De Wereldbank moedigt ontwikkelingslanden aan het voortouw te nemen bij het bouwen van zogenoemde 'kleine AI'-modellen. Volgens de bank zijn die modellen de sleutel om de voordelen van de technologie voor opkomende economieën toegankelijk te maken. De oproep kwam tijdens de jaarlijkse vergaderingen van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), die in oktober 2026 in Bangkok, Thailand, plaatsvonden.

Paschal Donohoe, chief knowledge officer van de Wereldbank en voormalig Iers minister van Financiën, omschreef kleine AI als gespecialiseerde modellen die zijn getraind op smallere datasets voor één specifieke taak. Zulke tools werken lokaal bij een zwakke internetverbinding, kunnen in de eigen taal van een gemeenschap opereren en draaien doorgaans op een mobiele telefoon. Terwijl grote technologiebedrijven jagen op steeds geavanceerdere consumentenproducten, stelde Donohoe dat AI de ontwikkeling alleen kan versnellen als ze wordt aangepast aan lokale behoeften.

Bodemadvies voor Indiase boeren

Donohoe wees op Indiase boeren die deelnemen aan AgriConnect, een landbouwprogramma van de Wereldbank, en bodemanalyses nodig hebben in hun eigen taal. Hij merkte op dat er nooit genoeg wetenschappers en agronomen zullen zijn om elke kleine boerderij in India te bedienen, en zei dat modellen op telefoons die kloof kunnen dichten. Zulke producten zouden, aldus Donohoe, kunnen voortkomen uit samenwerking tussen de Wereldbank, overheden en private bedrijven, waardoor eeuwen aan ontwikkeling mogelijk in decennia worden samengeperst.

IMF-directeur Kristalina Georgieva vertelde tijdens een paneldiscussie op de vergaderingen dat overheden de basis moeten leggen, waaronder elektriciteit, digitale infrastructuur, een voorbereide bevolking en bescherming tegen kwaadwillenden. Met die basisvoorzieningen op orde, zei zij, zou de adoptie "even democratisch kunnen zijn als de mobiele telefoon".

Infrastructuurtekorten en zorgen over banen

Het jaarlijkse wereldontwikkelingsrapport van de Wereldbank, dat in augustus verscheen, prees de belofte van AI maar wees ook op schrijnende tekorten. Het rapport stelde vast dat bijna een derde van de plattelandsscholen in Afrika ten zuiden van de Sahara geen elektriciteit had en meer dan twee derde geen betrouwbare internetverbinding had.

Georgieva waarschuwde verder dat op termijn naar schatting 40% van de banen wereldwijd door AI zal worden aangevuld of verdwijnen. Volgens haar lopen jongeren die de arbeidsmarkt betreden het grootste risico, omdat zij doorgaans beginnen met routinematige, repetitieve functies voordat zij doorgroeien.

Onder president Ajay Banga heeft de Wereldbank prioriteit gegeven aan het aantrekken van particuliere investeringen naar opkomende markten. Donohoe zei dat de instelling het afgelopen jaar via garanties en andere instrumenten 120 miljard dollar aan privékapitaal heeft gemobiliseerd, op een moment dat verschillende landen, waaronder de VS en het Verenigd Koninkrijk, hun hulpbudgetten verlagen.