Caine Prize-winnaar Simbarashe Kundizeza ontkent AI gebruikt te hebben voor verhaal

De Zimbabwaanse auteur Simbarashe Kundizeza heeft van de hand gewezen dat hij kunstmatige intelligentie heeft gebruikt om The Blue Fighter te schrijven. Het verhaal werd op 6 oktober 2026 bekroond met de Caine Prize voor Afrikaanse schrijvers. De beschuldiging verscheen in een artikel van auteur en journaliste Vauhini Vara, dat op 11 oktober 2026 in The Atlantic werd gepubliceerd.

Vara schreef dat zij het verhaal had voorgelegd aan Pangram, een AI-detectietool die zelf op AI is gebaseerd. Volgens haar classificeerde die vrijwel de hele tekst als machinaal gegenereerd. De enige uitzondering was een motto dat werd toegeschreven aan een ongepubliceerd gedicht van de Zuid-Afrikaanse schrijfster Vangile Gantsho. Ook stelde zij dat het proza kenmerken vertoont die zij met AI-schrijven associeert, zoals constructies als 'niet x, maar y', een zware nadruk op metaforen en clichématige aforismen.

In een verklaring op X hield Kundizeza vol dat het werk uitsluitend van hemzelf is. "Ik heb generatieve AI niet gebruikt om het te schrijven", zei hij. Ook reageerde hij op Vara's vergelijking met een verhaal van hem uit 2021, dat zij als verschillend qua toon en stijl omschreef. Hij betoogde dat schrijvers over verschillende genres heen kunnen werken en zich in vijf jaar of meer aanzienlijk kunnen ontwikkelen.

Voorzitter van de prijs stelt vraag over detectietools

De Caine Prize liet weten dat de beschuldigingen worden onderzocht en dat er een mensgericht proces zal worden gevolgd dat de schrijver ondersteunt. Voorzitter Ellah Wakatama vertelde in het programma Front Row van de BBC dat zij niet tegen AI is, maar bezwaar maakt tegen detectiesoftware die als laatste rechter optreedt. Zij verweet The Atlantic dat het de winnaar als bedrieger heeft weggezet zonder behoorlijk onderzoek. Ook zei zij dat zij niet wil dat schrijvers, en zeker zwarte schrijvers, als testgebied dienen voor technologie die volgens haar nog ruw is.

Vara verwees naar onderzoek van Pangram zelf, waaruit zou blijken dat valse positieven zeldzaam zijn, ook bij niet-moedertaalsprekers van het Engels. Daarnaast noemde zij een peer-reviewed artikel dat de tool zeer nauwkeurig bevond bij nagemaakte academische teksten. Tegenover de BBC erkende zij echter dat onafhankelijk onderzoek naar de nauwkeurigheid van dergelijke detectoren nog relatief schaars is.

Een patroon van wantrouwen

Het geschil volgt op meerdere vergelijkbare controverses. In juli won de Trinidadiaanse schrijver Jamir Nazir de kortverhalenprijs van de Commonwealth Foundation met The Serpent in the Grove, hoewel critici op sociale media beweerden dat het tekenen van AI-auteurschap droeg. In september werd de roman C'était Ça Ou Mourir van de Canadees-Haïtiaanse auteur Thélyson Orélien geschrapt van de longlist van de Franse Prix Goncourt, nadat een anoniem online account had beweerd dat het grotendeels door AI was geschreven.

De zaak versterkt het groeiende debat over hoeveel vertrouwen literaire instituties moeten stellen in geautomatiseerde detectoren, en over de reputatieschade voor auteurs wanneer dergelijke tools worden gebruikt om publiekelijk beschuldigingen te uiten. De Caine Prize heeft de uitkomst van het onderzoek nog niet bekendgemaakt.