Kaliforniya'nın en büyük yapay zekâ veri merkezi projesine mahkeme engeli

Kaliforniya'nın güneyinde, Meksika sınırının hemen kuzeyindeki Imperial County'de inşa edilmesi planlanan ve eyaletin en büyük yapay zekâ veri merkezi olması hedeflenen proje durma noktasına geldi. Bir ilçe yargıcı Eylül 2026'da verdiği kararla, projenin kapsamlı bir çevresel incelemeden geçmeden ilerleyemeyeceğine hükmetti. Projenin arkasında, Huntington Beach merkezli 66 yaşındaki avukat ve girişimci Sebastian Rucci bulunuyor.

Rucci, 2024'ün sonlarında Sonora Çölü'nde, yonca tarlaları ile banliyöler arasında kalan boş bir arazi seçti. Planlanan tesis yaklaşık 950 bin fit kare, yani 16 futbol sahası büyüklüğünde. Rucci, yerel enerji sağlayıcısıyla çalışarak 330 megavatlık elektrik kapasitesi elde ettiğini ve bugüne kadar yaklaşık 5 milyon dolar harcadığını söylüyor.

Google ilgisi iddiası ve şirketin yalanlaması

İlçe kurumlarıyla yazışmalarına göre Rucci, Google'ın tesisin kiracısı olmaya ilgi gösterdiğini ileri sürdü. Temmuz ayında planlama birimine gönderdiği e-postada, merkezin Google'ın Gemini modellerinin eğitimi için kullanılabileceğini yazdı. Google sözcüsü ise şirketin Imperial County'de bir veri merkezi projesinde yer almadığını açıkladı. Rucci, aralarında resmi bir anlaşma bulunmadığı için bu yanıtın anlaşılır olduğunu belirtti.

Arazinin sanayi imarlı olması, Rucci'ye Kaliforniya Çevresel Kalite Yasası (CEQA) kapsamındaki izin sürecinden muafiyet başvurusu yapma imkânı tanımıştı. Ancak mahkeme kararı, bu hızlı yolu şimdilik kapattı.

Yerel halkın direnişi

Yaklaşık 22 bin nüfuslu Imperial kentinde ve çevresinde son bir yılda yarım düzineden fazla dava açıldı, projeyi destekleyen yerel yöneticiler için görevden alma girişimleri başlatıldı ve 45 günlük geçici bir veri merkezi moratoryumu onaylandı. Sakinler artan emisyonlardan, nadir çöl yaban hayatına verilecek zarardan, elektrik şebekesi üzerindeki baskıdan, gürültüden ve Colorado Nehri'ne bağlı kıt su kaynaklarından endişe ediyor. Rucci bu etkilerin yaşanmayacağını savunuyor. Projenin karşısındaki mahallede yaşayan Francisco Leal, topluluğun projeyi "bir Truva atı" olarak gördüğünü söyledi.

Veri merkezi gelişmelerini izleyen Cleanview'un kurucusu Michael Thomas'a göre Kaliforniya'da büyük projeler ortalama yedi yılda tamamlanırken bu süre Teksas'ta yaklaşık üç yıl. Thomas, Rucci gibi riski üstlenip süreci hızlandırmanın yollarını arayan yeni oyuncuların ülke genelinde arttığını gözlemliyor.

Yapay zekânın geleneksel internet hizmetlerine kıyasla çok daha fazla işlem gücü gerektirmesi, ABD'de tarihin en büyük inşaat dalgalarından birini tetikledi. Imperial County örneği, arazi ve enerji arayışındaki aracı geliştiricilerin kırsal bölgelerde ekonomik canlanma vaadiyle yerel kaygılar arasında nasıl sıkışabildiğini gösteriyor.