AIHere

Türkiye'de yapay zeka yasası 2026: neler yürürlükte, neler teklif aşamasında

Türkiye'nin yapay zeka yasası var mı? Meclis'teki tasarıların durumu, ulusal strateji, KVKK rehberleri ve AB Yapay Zeka Yasası'nın Türk şirketleri için anlamı.

Redakcja AIHereOstatnia aktualizacja: · 5 min czytania
Dijital ağ simgeleriyle yapay zeka regülasyonunu temsil eden Türkiye Büyük Millet Meclisi binası
Zdjęcie: Yıldız Yazıcıoğlu (VOA) / Wikimedia Commons, Public domain

Kısa cevap: Bu rehberin dayandığı bilgilere göre Türkiye'de yürürlükte olan, yapay zekaya özgü bir yasa yok. Yapay zeka dolaylı olarak kişisel veriler, tüketici koruma, rekabet, internet yayınları ve telif hakkına ilişkin mevcut kurallarla düzenleniyor. Meclis'e birkaç yapay zeka kanun teklifi sunuldu, ancak bunlar hâlâ teklif aşamasında ve yasalaşmış değil.

Bir uyarı: Bu alan hızla değişiyor ve aşağıdaki bazı ayrıntıların doğrulanması gerekiyor. Ekim 2026 itibarıyla durumu teyit etmek için TBMM kanun teklifi veri tabanına, Resmî Gazete'ye ve kişisel verileri koruma kurumu ile Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin web sitelerine bakın.

Türkiye'nin yapay zeka yasası var mı?

En son erişilebilir bilgilere göre yok. Yapay zeka sistemleri, başka amaçlarla hazırlanmış yasalara tabi; bunların en önemlisi, KVKK olarak bilinen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.

Diğer ilgili kurallar arasında tüketici ve rekabet hukuku, 5651 sayılı İnternet Yayınları Kanunu ile fikir ve sanat eserleri kanunu (FSEK, 5846 sayılı) yer alıyor. BDDK (bankacılık), SPK (sermaye piyasaları) ve BTK (telekomünikasyon) gibi sektör düzenleyicileri, yapay zeka kullanımına genel kurallarını uyguluyor; ancak bu kurumlardan kapsamlı yapay zekaya özgü kurallara dair bir işaret yok.

Bununla ilişkili, ancak ayrı bir gelişme ise 2025 Mart ayında kabul edildiği bildirilen 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu. Bu bir yapay zeka yasası değil, ancak yapay zeka sistemleri işleten kuruluşların güvenlik yükümlülüklerini şekillendirebilir.

Meclis'teki yapay zeka tasarısının durumu nedir?

Haziran 2024'te, iktidardaki AK Parti'den bir milletvekili, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 'Yapay Zeka Kanun Teklifi' sundu. Regulations.ai bunu 2/2234 esas numarasıyla listeliyor. Yaklaşık sekiz maddelik kısa bir metin ve büyük ölçüde AB Yapay Zeka Yasası'nı örnalıyor.

Teklif risk temelli sınıflandırma, güvenlik, şeffaflık, adalet, mahremiyet ve hesap verebilirlik ilkelerini ve sistemlerin ilgili makamlara kaydını öngörüyor. Ayrıca yasaklanmış uygulamalar için ciro ile bağlantılı büyük idari para cezaları da içeriyor; ancak tam tutarların resmî metinle karşılaştırılması gerekiyor.

Son bilgiye göre teklif komisyona havale edilmiş, ancak görüşülmemiş ve kabul edilmemiş. Tek bir milletvekilinin sunduğu teklifler çoğu zaman komisyonda bekler veya yasama döneminin sonunda düşer.

2025 yılında başka teklifler de geldi. Regulations.ai, 2/3358 numarasıyla 'Yapay Zekaya İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik' başlıklı bir teklif kaydediyor; hukuk bürolarının analizleri ise 2024 ile 2025 arasında Meclis'e sunulan üç yapay zeka teklifinden söz ediyor. Bunlardan herhangi birinin yasalaştığına dair bir bilgimiz yok.

Ayrıca 2024 sonu veya 2025 başında kurulduğu bildirilen bir Meclis yapay zeka araştırma komisyonu ile deepfake'leri hedefleyen Türk Ceza Kanunu ve 5651 sayılı Kanun'da değişiklik önerilerine dair haberler de var. Komisyonun raporunu yayımlayıp yayımlamadığı ve deepfake hükümlerinin bir yargı paketinde kabul edilip edilmediği ayrıca kontrol edilmeli.

Türkiye'nin Ulusal Yapay Zeka Stratejisi nedir?

Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2021–2025, Ağustos 2021'de Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlandı. Yapay zekanın ekonomik katkısını artırmayı, nitelikli bir işgücü oluşturmayı ve uluslararası sıralamalarda yükselmeyi amaçlayan 6 stratejik öncelik, 24 hedef ve 119 tedbir içeriyor.

2024 yılında, 12. Kalkınma Planı (2024–2028) ile uyumlu 2024–2025 Eylem Planı yayımlandı. Kalkınma planı ayrıca uluslararası standartlarla tutarlı bir yasal çerçeve oluşturulmasına da atıfta bulunuyor.

Strateji ve eylem planlarının politika belgeleri olduğunu unutmayın. Şirketler veya vatandaşlar için yasal yükümlülük yaratmazlar. Strateji 2025 sonuna kadar sürdü, bu nedenle halef bir strateji veya eylem planı olup olmadığı için Dijital Dönüşüm Ofisi'nin sitesine bakın.

KVKK yapay zeka hakkında ne diyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, yapay zeka konusunda birkaç belge yayımladı. Eylül 2021'deki yapay zekada kişisel veriler üzerine tavsiyeleri; tasarımda gizlilik, veri minimizasyonu, etki değerlendirmeleri, anonimleştirme ve şeffaflığı vurguluyor.

Kurum, 24 Kasım 2025'te, 15 soru şeklinde yapılandırılmış, üretken yapay zeka ve kişisel veriler konulu bir rehber yayımladı. Hukuk bürolarının özetlerine göre kurum daha sonra özerk (agentic) yapay zeka sistemlerine ilişkin rehberlik de yayımladı.

Bu belgelerin tamamı bağlayıcı olmayan rehberlik niteliğinde. Bağlayıcı yükümlülükler doğrudan 6698 sayılı Kanun'dan geliyor. Örneğin 11. madde, kişilere yalnızca otomatik analiz sonucu ortaya çıkan ve kendileri aleyhine olan bir sonuca itiraz etme hakkı tanıyor.

Yapay zeka eğitimi ve bulut hizmetleri için önemli bir değişiklik, 1 Haziran 2024'ten beri yürürlükte olan 7499 sayılı Kanun ile geldi. Bu kanun, sınır ötesi veri aktarımları için yeterlilik kararları, standart sözleşmeler ve bağlayıcı kurumsal kurallar getirdi. Standart sözleşmelerin imzalanmasından sonra beş iş günü içinde kuruma bildirilmesi gerekiyor.

AB Yapay Zeka Yasası Türk şirketlerine uygulanır mı?

Evet, AB pazarına ulaşıyorlarsa. 2024/1689 sayılı Tüzük (AB) 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi; AB pazarına yapay zeka sistemleri yerleştiren AB dışındaki sağlayıcılara ve çıktıları AB'de kullanılan sistemlere uygulanıyor. Türkiye iç hukuken bağlı değil, ancak AB'ye satış yapan bir Türk şirketi uymak zorunda.

Yükümlülükler kademeli olarak devreye giriyor. Yasaklanmış uygulamalara ilişkin yasaklar ve yapay zeka okuryazarlığı yükümlülükleri 2 Şubat 2025'te, genel amaçlı yapay zeka modellerine ilişkin kurallar ise 2 Ağustos 2025'te başladı. Yüksek riskli ve şeffaflık yükümlülüklerinin çoğu 2 Ağustos 2026'ya, düzenlenmiş ürünlere gömülü yüksek riskli yapay zeka ise 2 Ağustos 2027'ye planlanmıştı.

Ancak Kasım 2025'te Avrupa Komisyonu, yüksek riskli yükümlülükleri erteleyebilecek bir 'Dijital Omnibus' paketi önerdi. Bunun kabul edilip edilmediği, şu anda hangi sürelerin geçerli olduğunu doğrudan etkiliyor, bu nedenle doğrulanmalı.

Otomotiv, beyaz eşya ve makine gibi ihracata dayalı sektörler, AB ürün güvenliği kuralları ve CE işaretlemesi yoluyla etkileniyor; bu bağlantı AB–Türkiye Gümrük Birliği ile güçleniyor. AB dışındaki yüksek riskli sistem veya genel amaçlı model sağlayıcıları, AB'de yetkili bir temsilci atamak zorunda. Yasaklanmış uygulamalar için cezalar 35 milyon avroya ya da küresel cironun yüzde 7'sine, diğer çoğu ihlal için ise 15 milyon avroya ya da yüzde 3'e kadar çıkabiliyor.

Şirketler Türkiye'de şimdi ne yapmalı?

Özel bir yapay zeka yasası olmasa bile mevcut yükümlülükler geçerli. Mantıklı bir başlangıç, kullanılan yapay zeka araçlarını ve bunlara akan kişisel verileri haritalandırmak, ardından özellikle sınır ötesi aktarımlar olmak üzere KVKK uyumluluğunu gözden geçirmek.

AB müşterilerine hizmet veriyorsanız, sistemlerinizin AB Yapay Zeka Yasası'nın hangi risk kategorisine girdiğini belirleyin. Türk tekliflerinin AB modelinden esinlendiği göz önüne alındığında, bu hazırlık gelecekteki herhangi bir Türk yasasına uyumu da kolaylaştırabilir. Somut kararlar için güncel mevzuata ve yetkin hukuki danışmanlığa dayanın.

Często zadawane pytania

Türkiye yapay zeka yasası çıkardı mı?

Bu rehber için mevcut bilgilere göre hayır. 2024 ve 2025'te Meclis'e yapay zeka teklifleri sunuldu, ancak bunlardan herhangi birinin yasalaştığına dair bir işaret yok. Güncel durum için tbmm.gov.tr ve Resmî Gazete'yi kontrol edin.

Türk yapay zeka teklifi neyi öneriyor?

Haziran 2024 tarihli teklif (2/2234 esas numarası) risk temelli sınıflandırma, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri, sistemlerin kaydı ve idari para cezalarını kapsıyor. Kısa bir metin olup büyük ölçüde AB Yapay Zeka Yasası'ndan esinleniyor.

KVKK'nın yapay zeka rehberliği yasal olarak bağlayıcı mı?

Hayır. 2021 tavsiyeleri ve 24 Kasım 2025 tarihli üretken yapay zeka rehberi gibi belgeler danışma niteliğinde. Bağlayıcı yükümlülükler, yalnızca otomatik kararlara itiraz hakkı dahil olmak üzere 6698 sayılı Kanun'dan geliyor.

Türk şirketleri AB Yapay Zeka Yasası'na uymak zorunda mı?

AB pazarına yapay zeka sistemleri yerleştirenler ya da yapay zeka çıktıları AB'de kullanılanlar uymak zorunda. Türkiye iç hukuken bağlı değil, ancak AB'ye yönelik işletmeler Yasa'nın gerekliliklerini karşılamalı ve AB'de yetkili bir temsilci atamaları gerekebilir.

Türkiye'nin Ulusal Yapay Zeka Stratejisi hâlâ geçerli mi?

Strateji 2021–2025 dönemini kapsıyordu ve 2024–2025 Eylem Planı da aynı döneme aitti. Halef bir strateji yayımlanıp yayımlanmadığını görmek için Dijital Dönüşüm Ofisi'nin web sitesini kontrol edin.

Komentarze

Zachowuj szacunek. Komentarze są sprawdzane automatycznie; spam, obelgi i dane osobowe są usuwane. Pytania mogą otrzymać odpowiedź od AI.

Nie ma jeszcze komentarzy. Rozpocznij dyskusję lub zadaj pytanie.

Więcej poradników