Nghiên cứu của IAB: AI chưa phải là 'kẻ hủy diệt' việc làm ở Đức

Trí tuệ nhân tạo cho đến nay chưa gây ra làn sóng mất việc lớn mà nhiều người lo ngại tại Đức, theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Việc làm (IAB), đơn vị nghiên cứu trực thuộc Cơ quan Việc làm Liên bang Đức. Kết quả công bố ngày 14 tháng 10 năm 2026 cho thấy từ năm 2022, việc làm ở các nghề mà giới nghiên cứu xếp vào nhóm chịu ảnh hưởng lớn của AI thực tế phát triển thuận lợi hơn so với các nghề ít bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, kết quả này chỉ đúng với lao động từ 30 tuổi trở lên.

Trong nhóm 30 đến 39 tuổi, mức tăng trưởng việc làm ở các nghề chịu ảnh hưởng của AI vượt các nghề ít bị ảnh hưởng gần 6 điểm phần trăm, IAB cho biết. Với lao động từ 40 đến 64 tuổi, chênh lệch khoảng 5 điểm. Xu hướng này đảo chiều nhẹ ở nhóm 20 đến 29 tuổi: số việc làm toàn thời gian ở các nghề chịu ảnh hưởng lớn giảm nhiều hơn 1,2 điểm phần trăm so với các nghề ít bị ảnh hưởng, dù viện nhấn mạnh mối liên hệ này chưa có ý nghĩa thống kê.

Kinh tế tác động mạnh hơn AI

IAB cho rằng thị trường khó khăn đối với người mới đi làm chủ yếu do nền kinh tế Đức yếu. Nhà nghiên cứu Oliver Schlenker của IAB nói rằng suy thoái kinh tế những năm gần đây là động lực chính khiến việc làm của giới trẻ giảm, còn AI nhiều khả năng chỉ đóng vai trò nhỏ. Viện lưu ý rằng các vị trí do lao động trẻ đảm nhiệm nói chung đặc biệt dễ bị tổn thương trước các chu kỳ kinh tế.

Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra một dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn. Trong ngành sản xuất và những nghề thường không yêu cầu bằng đại học, mức độ tiếp xúc với AI cao hơn ở nhóm 20 đến 29 tuổi đi đôi với xu hướng việc làm yếu hơn. Dù vậy, Phó Giám đốc IAB Melanie Arntz nói: "Mức độ tiếp xúc với AI cao hơn không nhất thiết đồng nghĩa với việc làm phát triển kém hơn." Bà nói thêm rằng AI vẫn cần được theo dõi như một yếu tố quan trọng.

Các dữ liệu khác cũng cho thấy điều tương tự

Kết luận của IAB phù hợp với các đánh giá khác về thị trường lao động công nghệ ở Đức. Hiệp hội ngành số Bitkom ghi nhận số lượng tuyển dụng chuyên gia CNTT giảm rõ rệt, và cho rằng nguyên nhân chủ yếu là nền kinh tế trì trệ. Theo Bitkom, hiện không có sự mất mát đáng kể nào về việc làm CNTT do AI, và phần lớn doanh nghiệp cũng không dự báo điều đó sẽ xảy ra.

Nền tảng tìm việc Indeed cũng ghi nhận mức giảm mạnh các tin tuyển dụng cho vị trí mới vào nghề trong lĩnh vực CNTT cũng như các vai trò tri thức và văn phòng khác. Tuy nhiên, Indeed cho biết dữ liệu hiện có không cho thấy AI là nguyên nhân gây ra sự sụt giảm này. Nhìn chung, các phát hiện cho thấy các cuộc tranh luận về AI và việc làm không thể tách rời khỏi điều kiện kinh tế rộng lớn hơn.