Türkiye yapay zekâ yasası 2026: Neler yürürlükte, neler taslak?

Kısa cevap: Bu rehberin dayandığı bilgilere göre Türkiye'de yürürlükte olan, yapay zekâya özgü bir kanun bulunmuyor. Yapay zekâ kullanımı bugün kişisel veriler, tüketici, rekabet, internet içeriği ve fikir hakları gibi alanlardaki mevcut kanunlarla dolaylı olarak düzenleniyor. TBMM'ye sunulmuş yapay zekâ kanun teklifleri var, ancak bunlar teklif aşamasında ve kanunlaşmış değil.

Önemli bir uyarı: Mevzuat hızla değişiyor ve bu rehberdeki bazı bilgiler doğrulama gerektiriyor. Ekim 2026 itibarıyla güncel durumu öğrenmek için TBMM'nin kanun teklifleri sayfasını, Resmî Gazete'yi, KVKK ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin sitelerini kontrol etmenizi öneririz.

Türkiye'de yapay zekâ yasası var mı?

Hayır, en azından bilinen son duruma göre yok. Yapay zekâ sistemleri, başka amaçlarla yazılmış kanunların kapsamına girdiği ölçüde denetleniyor. Bunların başında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) geliyor.

Bunun yanında tüketicinin korunması ve rekabet mevzuatı, internet yayınlarını düzenleyen 5651 sayılı Kanun ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) da devreye girebiliyor. Bankacılıkta BDDK, sermaye piyasalarında SPK, telekomda BTK kendi alanlarındaki genel kurallarla yapay zekâ kullanımına da dokunuyor; ancak bu kurumların yapay zekâya özel kapsamlı bir düzenlemesi olduğuna dair bilgi yok.

Doğrudan yapay zekâ kanunu olmasa da ilgili bir başka gelişme, Mart 2025'te kabul edildiği bildirilen 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu. Bu bir yapay zekâ yasası değil, fakat yapay zekâ sistemlerini işleten kurumların güvenlik yükümlülüklerini etkileyebilir.

TBMM'deki yapay zekâ kanun teklifi ne durumda?

Haziran 2024'te AK Parti'den bir milletvekili TBMM'ye 'Yapay Zekâ Kanun Teklifi'ni sundu. Teklif, regulations.ai kayıtlarına göre 2/2234 esas numarasını taşıyor. Yaklaşık sekiz maddeden oluşan kısa bir metin ve büyük ölçüde AB Yapay Zekâ Yasası'ndan esinleniyor.

Teklif; risk temelli sınıflandırma, güvenlik, şeffaflık, adalet, mahremiyet ve hesap verebilirlik ilkeleri ile sistemlerin ilgili kurumlara kaydını öngörüyor. Yasaklı uygulamalar için ciroya bağlı yüksek idari para cezaları da içeriyor; ancak kesin tutarların resmî metinden teyit edilmesi gerekiyor.

Bilinen son durumda teklif ilgili komisyona havale edilmiş, fakat görüşülmemiş ve kanunlaşmamıştı. Tek bir milletvekilinin imzasıyla sunulan bu tür teklifler çoğu zaman komisyonda bekliyor ya da yasama dönemi sonunda düşüyor.

2025'te tabloya yeni teklifler eklendi. regulations.ai'ye göre 'Yapay Zekâ ile İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik' başlıklı ve 2/3358 esas numaralı bir teklif daha sunuldu. Bazı hukuk bürolarının analizleri, 2024–2025 arasında TBMM'ye toplam üç yapay zekâ teklifi verildiğini belirtiyor. Bu tekliflerin hiçbirinin kanunlaştığına dair elimizde bilgi yok.

Ayrıca 2024 sonu ile 2025 başında yapay zekâya yönelik bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulduğu, deepfake içeriklere karşı Türk Ceza Kanunu ve 5651'de değişiklik önerileri gündeme geldiği bildirildi. Komisyon raporunun yayımlanıp yayımlanmadığı ve deepfake hükümlerinin bir yargı paketiyle yasalaşıp yasalaşmadığı ayrıca kontrol edilmeli.

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi neyi kapsıyor?

Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021–2025, Ağustos 2021'de Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlandı. Strateji 6 stratejik öncelik, 24 amaç ve 119 tedbirden oluşuyor. Hedefleri arasında yapay zekânın ekonomiye katkısını artırmak, nitelikli istihdamı büyütmek ve uluslararası endekslerde üst sıralara çıkmak vardı.

2024'te, 12. Kalkınma Planı (2024–2028) ile uyumlu bir 2024–2025 Eylem Planı yayımlandı. Kalkınma Planı da uluslararası standartlarla uyumlu bir yasal çerçeve kurulmasından söz ediyor.

Unutulmaması gereken nokta şu: Strateji ve eylem planları politika belgeleridir; vatandaşa veya şirkete doğrudan hukuki yükümlülük getirmez. Strateji 2025 sonunda sona erdi; yeni dönem için bir strateji ya da eylem planının yayımlanıp yayımlanmadığını CBDDO'nun sitesinden kontrol etmek gerekiyor.

KVKK yapay zekâ için ne diyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, yapay zekâ alanında birkaç rehber yayımladı. Eylül 2021'deki 'Yapay Zekâ Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler'; tasarımdan itibaren gizlilik, veri minimizasyonu, etki değerlendirmesi, anonimleştirme ve şeffaflık gibi ilkeleri öne çıkarıyor.

Kurum 24 Kasım 2025'te '15 Soruda Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması' rehberini yayımladı. Hukuk bürolarının aktardığına göre KVKK, ardından otonom çalışan 'etken' (agentic) yapay zekâ sistemlerine ilişkin bir rehber de paylaştı.

Bu belgelerin tamamı tavsiye niteliğinde; bağlayıcı değil. Bağlayıcı yükümlülükler doğrudan 6698 sayılı Kanun'dan doğuyor. Örneğin Kanun'un 11. maddesi, kişiye yalnızca otomatik sistemlerle yapılan analiz sonucunda aleyhine çıkan bir sonuca itiraz hakkı tanıyor.

Yapay zekâ eğitimi ve bulut kullanımı açısından kritik bir değişiklik de 7499 sayılı Kanun'la geldi. 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren düzenleme, yurt dışına veri aktarımında yeterlilik kararı, standart sözleşme ve bağlayıcı şirket kuralları gibi araçları getirdi. Standart sözleşmelerin imzadan sonra 5 iş günü içinde Kuruma bildirilmesi gerekiyor.

AB Yapay Zekâ Yasası Türk şirketlerini etkiler mi?

Evet, AB pazarına dokunan şirketleri etkiler. (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Yasa, AB'de sistem piyasaya süren AB dışı sağlayıcılara ve çıktısı AB'de kullanılan yapay zekâ sistemlerine de uygulanıyor. Türkiye Yasa'yla iç hukukta bağlı değil, ama AB'ye satış yapan Türk şirketi bu kurallara uymak zorunda.

Takvim kademeli: Yasaklı uygulamalar ve yapay zekâ okuryazarlığı yükümlülüğü 2 Şubat 2025'te, genel amaçlı yapay zekâ modellerine ilişkin kurallar 2 Ağustos 2025'te başladı. Yüksek riskli sistemlerin çoğu ve şeffaflık kuralları için tarih 2 Ağustos 2026, ürünlere gömülü yüksek riskli sistemler için 2 Ağustos 2027 olarak belirlenmişti.

Ancak Avrupa Komisyonu Kasım 2025'te yüksek risk yükümlülüklerini erteleyebilecek bir 'Digital Omnibus' paketi önerdi. Paketin kabul edilip edilmediği güncel tarihleri doğrudan etkilediği için kontrol edilmeli.

Otomotiv, beyaz eşya ve makine gibi AB'ye yoğun ihracat yapan sektörler, ürün güvenliği ve CE işareti üzerinden etkileniyor; Gümrük Birliği bu bağı güçlendiriyor. Yüksek riskli sistem veya genel amaçlı model sunan AB dışı sağlayıcıların AB'de yetkili temsilci ataması gerekiyor. Cezalar yasaklı uygulamalarda 35 milyon avroya ya da küresel cironun yüzde 7'sine, diğer ihlallerin çoğunda 15 milyon avro ya da yüzde 3'e kadar çıkabiliyor.

Türkiye'deki şirketler şimdi ne yapmalı?

Yerli bir yapay zekâ kanunu beklenirken bile mevcut yükümlülükler geçerli. İlk adım, kullanılan yapay zekâ araçlarının ve bunlara giren kişisel verilerin envanterini çıkarmak ve KVKK uyumunu, özellikle yurt dışı veri aktarımını gözden geçirmek.

AB'ye ürün veya hizmet sunuyorsanız, sistemlerinizin AB Yapay Zekâ Yasası'ndaki hangi risk sınıfına girdiğini belirlemek mantıklı. Yerli teklifler de AB modeline benzediği için bu hazırlık, ileride çıkabilecek bir Türk kanununa uyumu da kolaylaştırabilir. Somut kararlar için güncel mevzuatı ve hukuki danışmanlığı esas alın.