AB Yapay Zekâ Yasası için ilk uyumlaştırılmış standart EN 18286 yayımlandı

Avrupa Komisyonu, 19 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada AB Yapay Zekâ Yasası'nın (AI Act) uygulanmasını destekleyen ilk uyumlaştırılmış standardın referansının Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde yayımlandığını duyurdu. Avrupa standardizasyon kuruluşları CEN ve CENELEC tarafından hazırlanan standart, "EN 18286:2026 - Artificial intelligence - Quality management system for EU AI Act regulatory purposes" adını taşıyor.

Standart, yüksek riskli yapay zekâ sistemi sağlayıcılarının yasanın 17. maddesinde düzenlenen kalite yönetim sistemi yükümlülüklerini karşılaması için net bir hukuki yol sunuyor. Komisyon'un 2026/2274 sayılı Uygulama Kararı ile yürürlüğe giren yayım sayesinde, standardı uygulayan sağlayıcılar kapsanan 17. madde gereklilikleri bakımından uygunluk karinesinden yararlanabilecek.

Mevcut sistemlerin üzerine inşa ediliyor

Komisyon'a göre EN 18286, yasadaki gereklilikleri işletilebilir bir kalite yönetim sistemine dönüştürüyor ve uygunluk karinesi sağlayan tek yapay zekâ kalite yönetimi standardı konumunda. Standart, kuruluşun kendisini değil yapay zekâ sisteminin yaşam döngüsünü merkeze alıyor.

Belge, ISO/IEC 42001, ISO 9001 ya da tıbbi cihazlara yönelik ISO 13485 gibi sektörel standartların yerini almak yerine bunların üzerine eklenecek biçimde tasarlandı. Düzenlemeye tabi sektörlerdeki sağlayıcılar, ayrı ve paralel bir yönetim sistemi kurmak zorunda kalmadan gereklilikleri mevcut yapılarına entegre edebilecek.

ISO/IEC 42001 sertifikasına sahip olmayan ancak AB pazarına yüksek riskli yapay zekâ sistemi sunmayı veya bu sistemleri AB'de hizmete almayı planlayan kuruluşlar da standardı kullanabilecek. Bu kuruluşlar EN 18286 ile ya var olan kalite yönetim sistemlerini genişletebilecek ya da ilk sistemlerini sıfırdan kurabilecek.

Yüksek riskli sistemler için takvim yaklaşıyor

Komisyon, yayımı yasanın uygulanmasında önemli bir eşik olarak nitelendirdi. Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerine ilişkin gerekliliklerin Aralık 2027 ve Ağustos 2028 tarihlerinde uygulanmaya başlaması öngörülüyor; Komisyon, başka uyumlaştırılmış standartların da bunu izlemesini bekliyor.

Uyumlaştırılmış standartlar, şirketlerin karmaşık yasal yükümlülükleri somut teknik adımlara çevirmesinde kritik rol oynuyor. Bu ilk standart, AB pazarında faaliyet gösteren yapay zekâ geliştiricileri için uyum sürecinin ne kadar öngörülebilir olacağına dair erken bir işaret olarak görülüyor.