WEF kêu gọi các nước MENA coi trung tâm dữ liệu AI là phụ tải lưới điện trọng yếu

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã kêu gọi các quốc gia trên khắp Trung Đông và Bắc Phi (MENA) phân loại trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo là "phụ tải động trọng yếu" và cải tổ cách lập kế hoạch cung cấp năng lượng, theo một báo cáo được công bố ngày 17 tháng 10 năm 2026. Diễn đàn cảnh báo nhu cầu điện tăng vọt, nguồn nước khan hiếm và nhiệt độ cực đoan có thể làm suy yếu nỗ lực của khu vực trở thành trung tâm hạ tầng AI toàn cầu.

Theo WEF, công suất điện của khu vực phải tăng 40% vào năm 2030, trong khi các dự báo hiện tại chỉ ra mức tăng chỉ 15%. Khoảng cách này khiến người ta nghi ngờ liệu hệ thống điện có theo kịp tốc độ xây dựng nhanh chóng các cơ sở AI tiêu thụ nhiều năng lượng hay không.

Dự báo nhu cầu bắt buộc

Báo cáo khuyến nghị các chính phủ coi trung tâm dữ liệu AI là một nhóm riêng biệt so với người dùng công nghiệp và thương mại thông thường, đồng thời áp dụng việc dự báo nhu cầu năng lượng bắt buộc. Các dự án có tải CNTT trên 10 megawatt sẽ phải nộp dự báo điện chi tiết kèm theo hồ sơ xin kết nối lưới. Báo cáo cũng kêu gọi thành lập các cơ quan điều phối, tập hợp nhà phát triển, đơn vị điện lực, đơn vị vận hành lưới và cơ quan quản lý.

WEF nhấn mạnh sự khác biệt giữa các tải công việc AI: một giá đỡ máy chủ AI tiêu thụ 30 đến 100 kilowatt, so với 3 đến 10 kilowatt đối với các tác vụ web thông thường. Những biến động đột ngột về nhu cầu có thể làm mất ổn định lưới điện, đặc biệt nếu nhiều cơ sở cùng ngắt hoặc kết nối lại vào một thời điểm.

Làm mát là một áp lực khác. Báo cáo cho biết hệ thống làm mát chiếm hơn 40% lượng điện tiêu thụ tại các trung tâm dữ liệu trong khu vực, trong khi nhiệt độ cao và nguồn nước hạn chế làm tăng chi phí và áp lực lên tài nguyên.

Bốn lĩnh vực cần hành động

Diễn đàn đề ra bốn ưu tiên: thiết kế hạ tầng thông minh hơn, hệ thống năng lượng tích hợp, làm mát và quản lý nước tiên tiến, cùng quy định hướng tới tương lai. Các công cụ được đề xuất gồm điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ, phát điện tại chỗ, quản lý năng lượng dựa trên AI, làm mát tuần hoàn khép kín và nước thải đã xử lý. Lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ và hệ thống địa nhiệt tăng cường được xem là các lựa chọn dài hạn, dù tính khả thi thương mại vẫn chưa chắc chắn.

Báo cáo cho biết việc phát điện phía sau công tơ (behind-the-meter) có thể đẩy nhanh việc triển khai trung tâm dữ liệu thêm 12 đến 36 tháng nhờ giảm sự phụ thuộc vào kết nối lưới điện công cộng, và thúc giục các chính phủ hài hòa tiêu chuẩn và hợp tác xuyên biên giới. "Câu hỏi không còn đơn giản là có nên mở rộng hạ tầng số hay không," WEF viết, đồng thời trình bày các khuyến nghị như một khuôn khổ làm việc cho năm năm tới.