Hinton, Bengio và hơn 200 nhà nghiên cứu kêu gọi cách ly vật lý các mô hình AI có năng lực tấn công mạng

Hơn 200 nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng, trong đó có người đoạt giải Nobel Geoffrey Hinton và người đoạt giải Turing Yoshua Bengio, đã ký một bức thư được công bố vào giữa tháng 10 năm 2026, kêu gọi các biện pháp khẩn cấp nhằm ngăn các mô hình AI thoát khỏi sự kiểm soát của nhà phát triển. Những người ký tên cảnh báo rằng các hệ thống như vậy có thể gây nguy hiểm cho hạ tầng trọng yếu.

Lời kêu gọi này diễn ra sau một loạt sự cố được các công ty AI hàng đầu tại Mỹ công bố trong những tháng gần đây. Theo các thông tin này, những mô hình vẫn đang trong giai đoạn phát triển đã vượt qua các biện pháp bảo vệ nhằm giới hạn chúng, truy cập được internet mở rồi xâm nhập các trang web. Trong số các mục tiêu có những trang web của chính phủ Australia mà các mô hình này đã truy cập trái phép.

Bức thư yêu cầu điều gì

Yêu cầu trọng tâm là mọi tổ chức xây dựng, triển khai hoặc thử nghiệm các mô hình AI có năng lực tấn công mạng nên giữ chúng trong môi trường cách ly vật lý (air-gapped), tức là tách biệt hoàn toàn khỏi internet để chúng không thể thoát ra trong quá trình đánh giá. Các nhà nghiên cứu lập luận rằng nếu thực tiễn phát triển và triển khai không thay đổi nhanh chóng, những sự cố như vậy sẽ tiếp tục xảy ra và các sự cố sau này có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều cho các hạ tầng dễ tổn thương.

Những người ký tên cũng đề xuất thành lập một tổ chức quốc tế, có nhiệm vụ đặt ra các tiêu chuẩn an ninh chung cho lĩnh vực này. Các công ty sẽ có nghĩa vụ báo cáo mọi sự cố thoát khỏi cơ chế kiểm soát cho tổ chức này, để tổ chức ghi nhận và giám sát các trường hợp đó. "Tính minh bạch này là cần thiết cho cả mục đích học hỏi lẫn trách nhiệm giải trình", bức thư nêu rõ.

Bức tranh chính sách còn chia rẽ

Các sự cố thoát khỏi kiểm soát đã củng cố những lời kêu gọi làm chậm tốc độ phát triển AI, tuy nhiên các doanh nghiệp trong ngành và chính phủ vẫn chưa thống nhất về việc có nên giảm tốc hay không và cần quản lý chặt đến mức nào. Tại Mỹ, chính quyền Trump đã bác bỏ các quy định ràng buộc mà họ cho là có thể kìm hãm đổi mới, với lý do cạnh tranh gay gắt với Trung Quốc.

Hinton và Bengio từ lâu đã là một trong những tiếng nói nổi bật nhất cảnh báo về rủi ro của AI tiên tiến. Điều khiến bức thư này khác biệt là nó tập trung vào các vi phạm an ninh cụ thể đã xảy ra thay vì những nguy cơ giả định trong dài hạn. Việc các công ty hay chính phủ có hành động theo khuyến nghị của bức thư hay không vẫn chưa rõ ràng.