Nijeryalı UniBeta, yapay zekâ ile sınavlarda tekrar eden konuları tespit ediyor

Nijerya'daki Lagos Üniversitesi'nde (UNILAG) doğan girişim UniBeta, öğrencilerin sınavlara hazırlanmasına yardım eden yapay zekâ aracı UniBeta AI'ı Ekim 2025'te kullanıma sundu. Dare Oluwayanmife Adeola ve Olamide Onigbanjo tarafından 2023'te kurulan şirket, bugün geçmiş sınav kâğıtlarını analiz ederek sık sorulan konu kümelerini öne çıkarmaya odaklanıyor.

Araç, öğrencilerin ders notlarını ve eski sınav sorularını yüklemesine imkân tanıyor. Model bu metinleri tarayarak müfredatta tekrar eden örüntüleri belirliyor; ardından bağlama uygun bilgi kartları, çoktan seçmeli testler ve bölümlere ayrılmış özetler üretiyor. Adeola, federal üniversitelerdeki geçmiş sınavlarda soruların değil, konuların yinelendiğini fark ettiklerini anlatıyor.

Süper uygulamadan odaklı ürüne

UniBeta'nın başlangıç vizyonu çok daha geniş kapsamlıydı. Kurucular ders programı planlama, not ortalaması takibi, akran öğretmenliği, kariyer danışmanlığı ve öğrenci satıcılar için bir pazar yerini tek uygulamada birleştirmeyi hedefledi. Bu fikir, ilk etapta çevrimdışı üç denemeyle sınandı: dereceyle okuyan öğrencilerin verdiği özel dersler, sokak röportajları yayımlayan Inside Uni adlı kampüs kanalı ve yan iş yürüten öğrencilere satılan tanıtım alanları.

Kurucuların kendi birikimleriyle dış kaynaklı geliştiricilere yaptırdığı mobil uygulama ise hatalarla dolu teslim edildi ve App Store ile Google Play incelemelerinden defalarca geçemedi. Ekip, çalışan tek modül olan pazar yerini hafif bir web uygulaması olarak yayımladı ve altyapıyı yeniden yazması için yeni bir mühendis işe aldı. Adeola, bu süreçte projeyi bırakmayı ciddi biçimde düşündüğünü söylüyor.

Mevsimsellik sorunu

Kuruculara göre en büyük ders, Nijeryalı üniversite öğrencilerinin eğitim teknolojisi ihtiyacının mevsimsel olması oldu. Sınavlar yaklaştığında kullanıcı sayısı sıçrıyor, sınavlar bitince ise kullanıcılar hızla platformu terk ediyor. Bu tablo, ekibi kısa yoğun dönemlerde güçlü değer sunan ve fazla operasyonel yük gerektirmeyen bir ürün aramaya yöneltti.

Kurucular, ChatGPT gibi genel amaçlı sohbet botlarının fotokopi ders paketlerini ve yerel müfredatın kendine özgü yapısını yorumlamakta zorlandığını savunuyor. UniBeta bu yaklaşımla Google'ın Gemini'si ve Anthropic'in Claude'u gibi genel araçların yanı sıra eğitime özel yapay zekâ ürünleriyle de rekabet ediyor. Girişimin hikâyesi, Afrika'daki eğitim teknolojisi şirketlerinin küresel modellerle yarışırken yerel veriye ve bağlama yaslanarak nasıl fark yaratmaya çalıştığını gösteriyor.