OpenAI'ın yayımlanmamış yapay zekâ modeli 719 matematik makalesiyle tartışma yarattı

OpenAI, henüz kamuya sunulmamış bir yapay zekâ modelinin matematikte elde ettiği sonuçları Ekim 2026'nın başında GitHub üzerinden yayımladı. Koleksiyon, uzun süredir açık kalan problemlere çözüm sunduğu öne sürülen yüzlerce araştırma makalesinden oluşuyor. Paylaşım, matematikçiler arasında hem heyecan hem de ciddi kaygılara yol açtı.

İlk duyuruda koleksiyonda 722 makale yer alıyordu. 7 Ekim'de bir ispatta hata bulunması üzerine üç makale geri çekildi ve sayı 719'a indi. Kalan makalelere yönelik şu ana kadar somut bir itiraz kamuoyuna yansımış değil. OpenAI'a göre her bir sonuç için harcanan işlem gücü, ChatGPT Pro'nun yaklaşık üç saatlik düşünme süresine denk geliyor.

Doğrulama süreci sürüyor

Şirket, sonuçları denetlemek için matematiksel ispatları biçimsel bir dile aktarıp mantıksal adımlarını bilgisayarla kontrol etmeyi sağlayan Lean sistemini kullanıyor. Bu yöntemle makalelerin yarısına yakını doğrulanmış durumda. Ancak bağımsız teyit hâlâ gerekiyor; özellikle Lean'de denetlenen ifadenin makalede iddia edilen sonuçla gerçekten örtüşüp örtüşmediğinin ayrıca incelenmesi lazım. Bu nedenle sonuçların bilimsel olarak kabul gördüğünü söylemek için henüz erken.

Olasılık teorisi ve istatistiksel fizik alanındaki çalışmalarıyla bilinen Fransız matematikçi Hugo Duminil-Copin, bir video konferansta yaptığı açıklamada, yıllardır üzerinde çalıştığı 16 problemin de koleksiyonda yer aldığını söyledi. Duminil-Copin'e göre asıl sorun problemlerin yapay zekâ tarafından çözülmesi değil, sonuçların devasa ölçekte ve camiaya değerlendirme fırsatı tanınmadan yayımlanması. Daha önce 25 Fields Madalyalı matematikçinin imzaladığı bir açık mektup da çok sayıda çözümün aynı anda ortaya konmasının, arkadaki kavram ve yöntemlerin anlaşılmasını zorlaştıracağı uyarısında bulunmuştu.

Boykot çağrısı ve farklı görüşler

Human Mathematics Association (HMA) ise çalışmaların bilimsel katkıdan çok teknolojik güç gösterisine dönük olduğunu savunarak matematikçileri OpenAI ile iş birliğini boykot etmeye çağırdı. Öte yandan bir başka Fields Madalyalı, Timothy Gowers, sonuçların sayıca fazla olmasının tek başına olumsuz bir şey olmadığını düşünüyor. Gowers'ın kaygısı daha çok geleceğe yönelik: çözülmemiş problemler genç araştırmacıları alana çeken temel unsurlardan biri ve bu dengenin nasıl değişeceği belirsiz.

OpenAI, sonuçların anlaşılmasını kolaylaştırmak için çalıştaylar, konferanslar ve özel araştırma programları finanse edeceğini açıkladı. Şirket ayrıca akıl yürütme özetleri, işlem gücü tahminleri ve doğrulama materyallerini de paylaşıyor. Gelişme, yapay zekânın bilimsel üretimdeki rolüne ve bu üretimin insan topluluklarınca nasıl sindirileceğine dair tartışmayı yeni bir aşamaya taşıyor.