Gruffalo-illustrator Axel Scheffler overweegt rechtszaak om AI-kopieën

Axel Scheffler, de illustrator achter het kinderboekpersonage The Gruffalo, overweegt serieus juridische stappen te zetten tegen grote technologiebedrijven uit Silicon Valley. In een gesprek met de Duitse krant Die Zeit in oktober 2026 zei Scheffler dat generatieve AI-systemen beelden produceren die onmiskenbaar lijken op zijn oorspronkelijke tekeningen.

Wanneer gebruikers een chatbot zoals ChatGPT vragen om een afbeelding van het monsterlijke bosdier, levert de software binnen een minuut resultaten op die duidelijk op het origineel lijken. Toen Scheffler dergelijke beelden zag, zei hij geschokt te zijn. Hij benadrukte dat de figuren duidelijk van hemzelf waren en dat alleen de achtergronden verschilden.

Volgens het bericht zou Scheffler er de voorkeur aan geven samen met andere makers een zaak aan te spannen in plaats van alleen. Naar verluidt praat hij met zijn uitgevers over institutionele steun en zoekt hij nog juridisch advies. Tot nu toe is er nog geen rechtszaak ingediend.

Duitse uitgevers zijn al in rechtszaak met OpenAI

Zijn uitspraken passen in een steeds feller debat in Duitsland over intellectueel eigendom en AI. De Duitse tak van Penguin Random House heeft samen met auteur en illustrator Ingo Siegner OpenAI voor de rechter gedaagd vanwege ongeoorloofde afbeeldingen van het personage "Der kleine Drache Kokosnuss" (The Little Dragon Coconut). Het was de eerste boekuitgever in Europa die juridische procedures tegen OpenAI startte wegens vermeende schending van auteursrechten.

In zijn formele reactie op die rechtszaak stelt OpenAI dat AI gegevens niet opslaat op de manier van een conventionele database. Het bedrijf zegt dat taalmodellen bewust niet zijn gebouwd om inhoud woordelijk te reproduceren, maar getraind zijn om patronen en onderliggende verbanden te herkennen om nieuw materiaal te genereren.

Carlsen Verlag heeft samen met auteur Marc-Uwe Kling en illustrator Astrid Henn eveneens OpenAI aangeklaagd wegens schending van auteursrechten met betrekking tot het personage "NEINhorn". Een van hun beweringen is dat ChatGPT complete, direct drukklare sjablonen biedt voor geïllustreerde verhalen, inclusief omslagontwerp, colofon, een nepisbn en een uitgeverslogo.

De kinderboekenwereld is bijzonder kwetsbaar voor algoritmische imitatie, omdat verhalen afhankelijk zijn van tekst en beeld die samenwerken, waardoor visuele kopieën bijzonder opvallen. De sector pleit al lang voor duidelijkere regels en effectieve bescherming tegen ongeoorloofd gebruik van creatieve werken in trainingsdata. Een stap van een illustrator met Schefflers profiel zou de druk op techbedrijven waarschijnlijk verder opvoeren.